حکیم سید ابوالقاسم میر فندرسکی

چرخ با این اختران نغز و خوش و زیباستی

 صورتی در زیر دارد هر چه در بالاستی

صورت زیرین اگر با نردبان معرفت

بر رود بالا همان با اصل خود یکتاستی

از میرداماد استرابادی نقل شده است که : « روزی ملاصدرا (صدر المتالهین) جهت راهنمایی جستن برای انتخاب استاد نزد من آمد و خواست تا استادی را به وی معرفی کنم تا در محضر او علوم حکمت ، عرفان و . . . را بیاموزد . به وی گفتم اگر می خواهی علوم عقلی را بیاموزی نزد میرفندرسکی برو و اگر قصد آموختن علوم نقلی را داری می توانی آن را در محضر شیخ بهایی جستجو کنی و اگر به هر دو علاقه مندی می توانی نزد من بمانی .» ، که گفته اند ایشان از محضر هر سه استاد بهرهمند گردیدند .

حکیم سید ابوالقاسم حسینی معروف به میرفندرسکی ، در حدود سال970 ه.ق در فندرسک از نواحی گرگان دیده به جهان گشود . وی از چهره های درخشان حکمت و عرفان به شمار می رود . این حکیم وارسته دروس مقدماتی را در زادگاه خود فراگرفت ، آن گاه روح جستجوگرش را واداشت تا به شهر اصفهان که در عهد صفوی از مراکز مهم علمی و کانون دانشوران و مهد پرورش فقیهان و فیلسوفان بزرگ به شمار می رفت هجرت کند و از محضر علمای بزرگ اصفهان در علوم عقلی و نقلی از فضل و دانش آن فرزانگان بهره ها برد . از جمله این دانشمندان می توان بزرگانی چون : چلبی بیگ تبریزی و اشرف الدین علی را نام برد . دیری نپایید که خود در شمار اساتید ممتاز علوم عقلی قرار گرفت . وی در فلسفه ، حکمت و ریاضیات تدریس می کرد و شاگردان بزرگی را تربیت کرد که هر کدام خود در حوزه فلسفه ، حکمت ،عرفان و کلام درخشیدند ، که از آن جمله می توان به ملا رجب علی تبریزی ، آقاحسین خوانساری ، ملا محمد باقر سبزواری ، میرزا رفیع نائینی و صدر المتالهین شیرازی اشاره نمود .

سرانجام میر حکمت و عرفان ، پس از عمری بندگی خالصانه حضرت حق و سیراب نمودن روح حقیقت جوی خویش از جویبار معارف الهی در سال 1050 ه.ق به لقای معبود شتافت و در سن 80 سالگی رخ در نقاب خاک کشید . پیکر پاک آن میر فرزانه پس از تشریفات در تخت فولاد اصفهان و در تکیه میر به خاک سپرده شد .

از آثار به جای مانده از این عالم بزرگوار می توان به رساله صناعیه ، رساله حرکت ، رساله فارسی در کیمیا ، قصیده بائیه و . . . اشاره نمود .